Malta to coraz chętniej wybierany przez Polaków kierunek turystyczny. Na wyspę można dostać się bezpośrednim lotem – na przykład z lotniska w Warszawie, Gdańsku lub Berlinie. W najbliższych dniach naszych rodaków będzie tam jeszcze więcej. Wszystko przez mecz eliminacji do Mistrzostw Świata pomiędzy reprezentacjami.
Spotkanie biało-czerwonych drużyn
Oba rywalizujące ze sobą kraje – Polska, ale też Malta – mogą pochwalić się (przy pewnym uproszczeniu) biało-czerwonymi barwami na swoich flagach. Kolory flagi Malty mają swoje źródło w średniowiecznej heraldyce i tradycji Zakonu Joannitów. Bractwo to rządziło wyspą w latach od 1530 do 1798. Rycerze zakonu nosili czerwone płaszcze z białym krzyżem, co stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Malty. W lewym górnym rogu, na białym polu, znajduje się Krzyż Jerzego obramowany czerwienią — odznaczenie nadane Malcie przez króla Jerzego VI za bohaterstwo w czasie II wojny światowej.
Są w światowej czołówce
Malta ma jeden z największych rejestrów żeglugowych na świecie. Armatorzy bardzo chętnie rejestrują jednostki pod maltańską banderą z kilku powodów. Chodzi przede wszystkim o korzystne przepisy. Bandera Malty cieszy się także, globalnie, bardzo dobrą reputacją. Całemu procesowi towarzyszą stosunkowo niskie opłaty i bezpieczeństwo prawne co powoduje, że rejestr statków stał się dużą częścią “morskiego” PKB tego kraju.
Malta, mimo niewielkich rozmiarów, posiada spore wysoko wyspecjalizowane stocznie – głównie remontowe. Dobrym przykładem jest kompleks Malta Shipyards / Palumbo Malta Shipyards. To największe centrum stoczniowe w kraju. Specjalizuje się w remontach, przebudowach, konserwacji statków handlowych, tankowców, statków pasażerskich i superjachtów. Stocznie to jeden z najstarszych sektorów gospodarki Malty – działają od czasów brytyjskich.
Architektoniczny miks
Architektura Malty jest wyjątkowym połączeniem wpływów śródziemnomorskich, arabskich, włoskich i brytyjskich, kształtowanych przez tysiące lat historii oraz strategiczne położenie wysp. Najstarsze elementy architektoniczne pochodzą z epoki neolitu – to megalityczne świątynie takie jak Ġgantija, Mnajdra czy Ħaġar Qim, uznawane za jedne z najstarszych budowli sakralnych na świecie. Są starsze od piramid w Gizie. Charakteryzują się monumentalnymi blokami wapiennymi i okrągłymi, organicznymi formami.
Kluczową rolę w kształtowaniu architektury Malty odegrali Joannici. Ich wpływ widać przede wszystkim w Valletcie – renesansowym „mieście-twierdzy”, zbudowanym po oblężeniu z 1565 roku. Geometryczny układ ulic, masywne bastiony, fortyfikacje i pałace wykazują inspiracje włoską szkołą wojskową oraz manieryzmem. Do charakterystycznych elementów należą: piaskowcowe elewacje, zamknięte balkony gallarija oraz bogato zdobione kościoły barokowe (m.in. katedra św. Jana).
Okres brytyjski (XIX–XX w.) wprowadził architekturę kolonialną: koszary, magazyny portowe, budynki administracji oraz neoklasycystyczne detale. W XX wieku pojawiły się modernistyczne i powojenne realizacje, często łączące lokalny wapień z prostymi, funkcjonalnymi formami.
Współczesne projekty, takie jak przebudowa City Gate w Valletcie autorstwa Renzo Piano czy nowoczesne obiekty w St. Julian’s i Sliemie, łączą tradycyjny materiał budowlany (wapień globigerynowy) z lekką, minimalistyczną estetyką.
Całość tworzy unikalny krajobraz architektoniczny – od prehistorycznych świątyń, poprzez barokowe twierdze, po nowoczesne inwestycje – który wyróżnia Maltę na tle całego basenu Morza Śródziemnego.
Wycieczka promem na wyspę Gozo
Odwiedzając Maltę warto odwiedzić także sąsiadującą z nią wyspę Gozo. Jest spokojniejsza, bardziej zielona i mniej zurbanizowana niż główna wyspa. Uważana jest za miejsce o wyraźnie „sielskim” charakterze, idealne do zwiedzania natury i zabytków. Mieszka tam 40 tysięcy osób, a na głównej wyspie ponad pół miliona. Podróż ogólnodostępnym promem zajmie wam około 30 minut nie licząc kolejek w drodze na przeprawę. Właścicielem promu jest państwowy operator Gozo Channel Company Ltd. Kursy odbywają się przez całą dobę.
Największe natężenie kursów przypada w godzinach od 6:00 do 22:00. Malta oferuje duże promy samochodowo-pasażerskie, mogące przewozić pieszych, samochody, motocykle, rowery i transport ciężki.
Państwowa spółka Gozo Channel wykorzystuje kilka jednostek. To między innymi MV Ta’Pinu, MV Gaudos (na zdjęciach) oraz MV Malita. Każdy prom ma miejsca otwarte i zamknięte. Pasażerowie mogą korzystać z bufetu, w którym dostępne są zimne i gorące napoje, ale także podstawowe posiłki. Ich jakość być może nie zachwyca, ale powinna wystarczyć, aby przetrwać kilkudziesięciominutową podróż.
Ile to kosztuje?
Za przeprawę promem płaci się tylko w jedną stronę. Chodzi o relację Gozo -> Malta. Przepłynięcie na Gozo jest darmowe. Bilety dostępne są w kasach na terenie przeprawy, ale można je zakupić także online. Przykładowe ceny rozpoczynają się od 4,60 € za pieszego. Samochód z kierowcą to koszt rzędu około 15,50 €. Motocyklistów obowiązują bilety o wartości 8,00 €.
Raj do uprawiania sportów wodnych
Malta, otoczona czystymi i ciepłymi wodami Morza Śródziemnego, oferuje jedne z najlepszych warunków do uprawiania sportów wodnych w Europie. Archipelag obejmujący Maltę, Gozo i Comino przyciąga miłośników aktywnego wypoczynku przez cały rok dzięki łagodnemu klimatowi, przejrzystości wody i zróżnicowanej linii brzegowej.
Najbardziej popularne jest nurkowanie, szczególnie wrakowe. Malta ma jedne z najbogatszych w Europie podwodnych tras, obejmujących zarówno wraki statków i samolotów z czasów II wojny światowej, jak i sztuczne rafy. Najsłynniejsze miejsca to Blue Hole na Gozo, wrak promu P29, jaskinie w rejonie Comino oraz panoramiczne ściany skalne wzdłuż południowego wybrzeża Malty. Warunki do nurkowania są stabilne – widoczność często przekracza 30 metrów.
Snorkeling jest dostępny praktycznie w każdej zatoce – najczęściej wybierane lokalizacje to Mellieħa Bay, Paradise Bay, Ħondoq Bay i Crystal Lagoon. Skały, naturalne groty oraz obfita fauna sprawiają, że nawet początkujący mogą korzystać z atrakcji podwodnego świata.
Wyspy są również doskonałym miejscem do żeglarstwa i czarterów jachtów, szczególnie latem, gdy sprzyjają wiatry i pogoda. Popularne są jednodniowe rejsy wokół archipelagu oraz wyprawy do lagun i trudno dostępnych klifowych zatoczek.
Do aktywności chętnie wybieranych przez turystów należą także kajaki morskie, stand-up paddle (SUP) oraz wyprawy skuterami wodnymi. Na plażach regularnie działają centra sportów wodnych, oferujące wypożyczenia sprzętu i krótkie szkolenia. Poza sezonem oferta do uprawiania sportów wodnych jest ograniczona, ale nie oznacza to, że pogoda nie sprzyja spędzaniu czasu nad wodą.
Miłośnicy adrenaliny mogą spróbować wakeboardingu, windsurfingu oraz kitesurfingu. Najlepsze miejsca to Mellieħa Bay, Golden Bay oraz rejon Marsaskala, gdzie warunki wietrzne są najbardziej stabilne.
Sporty wodne na Malcie to połączenie aktywności z naturalnym pięknem wysp. Wysokie klify, krystaliczna woda i malownicze zatoki tworzą idealne warunki dla osób szukających zarówno relaksu, jak i mocniejszych wrażeń.
Zima pełną gębą
Listopad na Malcie to początek łagodnej, śródziemnomorskiej zimy, ale warunki wciąż pozostają znacznie przyjemniejsze niż w większości krajów Europy. Temperatury dzienne zwykle mieszczą się w przedziale 19–23°C, a nocami spadają do 14–17°C. Woda w Morzu Śródziemnym utrzymuje temperaturę około 21–22°C, co pozwala na dalsze uprawianie sportów wodnych, choć kąpiele są już mniej popularne.