Polska w 2024 roku uplasowała się na piątym miejscu pod względem wartości produkcji rolno-spożywczej w Unii Europejskiej – poinformował Instytut Ochrony Środowiska. Eksperci zwrócili uwagę, że w Polsce rocznie wyrzuca się ok. 4,8–5 milionów ton jedzenia.
W poniedziałek, 25 sierpnia, obchodzony jest Dzień Polskiej Żywności. Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy w opublikowanym z tej okazji raporcie podkreślił, że polska żywność to nie tylko bogactwo smaków i tradycji, ale także ważny element kształtujący naszą odpowiedzialność za planetę.
Zgodnie z raportem IOŚ Polska jest jednym z największych producentów żywności w Unii Europejskiej – w 2024 roku uplasowała się na piątym miejscu pod względem wartości produkcji rolno-spożywczej. Rolnictwo zajmuje 62 proc. powierzchni lądowej kraju, co w ocenie IOŚ czyni je jednym z najważniejszych sektorów gospodarki, ale także obszarem związanym z wyzwaniami środowiskowymi.
Instytut przypomniał, że polska produkcja żywności bazuje na rodzimych surowcach – zbożach, mleku, mięsie, owocach i warzywach – które stanowią podstawę codziennej diety Polaków, ale są też ważnym towarem eksportowym. „Polskie rolnictwo stoi dziś przed wyzwaniami: spadkiem liczby gospodarstw, starzeniem się rolników, koniecznością dostosowania się do zmian klimatu. W odpowiedzi obserwujemy rozwój nowoczesnych technologii ograniczających zużycie wody i nawozów, które mają na celu zmniejszenie wpływu rolnictwa na środowisko, coraz większe zainteresowanie produkcją ekologiczną oraz wdrażanie zasad zrównoważonego rolnictwa” – podkreślili autorzy raportu.
Zgodnie z danymi Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami w IOŚ-PIB emisja gazów cieplarnianych z polskiego rolnictwa w 2023 r. wyniosła 9,8 proc. całkowitej antropogenicznej emisji kraju. „Jednak wybierając polskie produkty, nie tylko wspieramy lokalnych rolników, którzy coraz częściej sięgają po rozwiązania ograniczające emisje i dbające o środowisko, ale też zmniejszamy tzw. ślad węglowy w zakresie transportu – krótsza droga »z pola na stół« to mniejsze emisje związane z przewozem” – dodali autorzy publikacji.
W informacji zwrócono uwagę, że Polska należy do krajów o jednym z najniższych poziomów pozostałości pestycydów w produktach rolnych w UE – w Polsce funkcjonują rygorystyczne systemy kontroli, od gospodarstwa, przez przetwórstwo, po handel detaliczny, które gwarantują konsumentom bezpieczną żywność.
Zdaniem ekspertów Instytutu problemem w Polsce pozostaje marnowanie żywności. Według danych IOŚ, w Polsce rocznie wyrzuca się 4,8–5 milionów ton jedzenia, co oznacza średnio 126 kilogramów na osobę. Konsumenci odpowiadają więc za ponad 60 proc. strat, podczas gdy produkcja i przetwórstwo – za 30 proc. Strata ekonomiczna z tego tytułu jest szacowana na ok. 3 tys. zł rocznie w przeciętnej rodzinie.
W ocenie Instytutu świadomość konsumentów jednak stopniowo rośnie, a coraz więcej osób deklaruje, że stara się kupować rozsądniej i przechowywać jedzenie tak, by nie trafiało do kosza.
„Polska żywność wyróżnia się na tle Europy nie tylko skalą produkcji, ale też wysokimi standardami jakości i bezpieczeństwa. To nasz wspólny zasób, którego rozwój powinien iść w kierunku zrównoważonego rolnictwa, ograniczania strat i wspierania lokalnych producentów. Dzięki temu polska żywność może pozostać nie tylko symbolem tradycji, ale także gwarancją zdrowia i stabilności dla przyszłych pokoleń” – podsumowali autorzy publikacji.
fot. Pixabay / ZT_OSCAR (domena publiczna)