Dwa wraki z czasów II wojny światowej, wypełnione amunicją, zostały odnalezione podczas natowskiej operacji przeciwminowej Open Spirit 2026 na wodach Zatoki Ryskiej. W działaniach uczestniczył m.in. polski okręt dowodzenia ORP Kontradmirał Xawery Czernicki, a całym zespołem SNMCMG1 dowodził polski oficer.
Open Spirit to cykliczna operacja prowadzona przez NATO na wodach państw bałtyckich. Jej celem jest wykrywanie i neutralizacja pozostałości po obu wojnach światowych. Przede wszystkim min morskich, niewybuchów i amunicji zalegającej na dnie Bałtyku. W tegorocznej edycji udział wzięło 13 okrętów, dziewięć zespołów nurkowych oraz około 400 marynarzy. Operacja była prowadzona u wybrzeży Łotwy, gdzie akweny były intensywnie minowane podczas działań wojennych.
Do działań skierowano natowski zespół przeciwminowy SNMCMG1, którym od stycznia dowodzi kmdr por. Kacper Sterne. Dowództwo operacji znajdowało się na pokładzie ORP Kontradmirał Xawery Czernicki, pełniącego funkcję okrętu dowodzenia i zabezpieczenia logistycznego. Za poszukiwania odpowiadały przede wszystkim niszczyciele min z Estonii, Norwegii i Francji. Załogi wykorzystywały sonary okrętowe, autonomiczne pojazdy podwodne oraz zespoły nurków minerów. Celem było sprawdzanie tzw. kontaktów minopodobnych, czyli obiektów przypominających miny zalegające na dnie morza.
W trakcie blisko dwutygodniowej operacji natrafiono na dwa wraki zawierające amunicję z okresu II wojny światowej. Ich pozycje zostały oznaczone i mają zostać uwzględnione na mapach żeglugowych, aby zwiększyć bezpieczeństwo żeglugi.
Choć tym razem nie odnaleziono aktywnych min morskich, marynarze podkreślają, że regularne przeczesywanie Bałtyku pozostaje konieczne. Dno morskie stale się zmienia. Niewybuchy mogą być przesuwane przez prądy, odsłaniane lub zasypywane mułem. Dodatkowo współczesne systemy sonarowe pozwalają wykrywać obiekty, które jeszcze kilkanaście lat temu były niewidoczne dla starszego sprzętu. Operacje takie jak Open Spirit mają również wymiar szkoleniowy. Załogi ćwiczą procedury związane z walką przeciwminową, od planowania działań i podziału sektorów, po identyfikację oraz neutralizację zagrożeń pod wodą.
Po zakończeniu działań na Łotwie okręty SNMCMG1 skierowały się do Kłajpedy, a następnie będą operować u wybrzeży Finlandii i Estonii. Kolejnym etapem będą ćwiczenia „Baltops”, czyli największe manewry NATO na Bałtyku, które rozpoczną się na początku czerwca.
Tegoroczna operacja Open Spirit została po raz pierwszy połączona ze szwedzkimi ćwiczeniami Aurora 2026, obejmującymi m.in. symulowaną obronę Gotlandii. W manewrach uczestniczyło około 18 tys. żołnierzy z 12 państw NATO.
fot: NATO Maritime Command