Na pokładzie legendarnego żaglowca otwarto nową ekspozycję, która przenosi zwiedzających w świat codziennej służby i edukacji morskiej sprzed dekad. Wystawa „Od kandydata do komendanta. Załoga Daru Pomorza” to opowieść o ludziach, którzy przez ponad pół wieku tworzyli historię jednej z najważniejszych jednostek szkoleniowych w Polsce.
Ekspozycja dostępna jest na statku-muzeum „Dar Pomorza” w Gdyni od 11 kwietnia 2026 roku i będzie prezentowana do końca lutego 2027 roku. Jej głównym bohaterem nie jest sam żaglowiec, lecz jego załoga zarówno uczniowie, jak i doświadczeni marynarze.
Jak podaje Narodowe Muzeum Morskie, przez ponad pół wieku „Dar Pomorza” był czymś więcej niż statkiem szkolnym, a dla tysięcy młodych ludzi stał się pierwszym domem na morzu. Było to szczególne miejscem zdobywania wiedzy, sprawdzania charakteru i odkrywania marynarskiego rzemiosła.
Wystawa prowadzi zwiedzających przez realia życia na pokładzie, gdzie podczas rejsów szkolnych przebywało nawet 180 osób. Codzienność była podporządkowana rygorowi wacht i nauce zawodu. Uczniowie zdobywali wiedzę z zakresu nawigacji, meteorologii czy prawa morskiego, a także uczyli się praktycznej obsługi urządzeń nawigacyjnych.
Istotnym elementem ekspozycji jest prezentacja kadry szkoleniowej i załogi stałej. To właśnie oni odpowiadali za funkcjonowanie statku oraz kształcenie przyszłych marynarzy. Na wystawie znalazły się m.in. narzędzia pracy i przedmioty codziennego użytku, takie jak rękawica bosmańska, lampka do nauki alfabetu Morse’a czy instrumenty medyczne.
— Instruktorzy, bosmani, żaglomistrzowie, cieśle, motorzyści, elektrycy, kucharze, lekarze czy sanitariusze — każdy z nich miał swoje miejsce w skomplikowanym organizmie statku — podaje NMM.
Osobna część wystawy została poświęcona kadrze oficerskiej. Od radiooficerów utrzymujących łączność ze światem po starszych oficerów nadzorujących pracę załogi. To oni wszyscy odgrywali kluczową rolę w funkcjonowaniu jednostki.
— Kulminacją narracji jest postać komendanta — „pierwszego po Bogu”, jak mawiała załoga — podkreśla NMM.
Ekspozycja pokazuje drogę rozwoju, do której nawiązuje tematy wystawy, od początkującego kandydata po najwyższe stanowisko na statku. W ciągu ponad 50 lat służby pod polską banderą Dar Pomorza miał zaledwie pięciu komendantów. Nowa wystawa ukazuje żaglowiec nie tylko jako jednostkę szkoleniową, ale przede wszystkim jako miejsce, w którym rodziły się kariery i morskie doświadczenia.
Wystawa została przygotowana przez zespół kuratorski Narodowego Muzeum Morskiego, a wykorzystane materiały pochodzą m.in. ze zbiorów instytucji muzealnych i archiwów. Zwiedzanie ekspozycji odbywa się w ramach biletu na statek-muzeum. Cena biletu normalnego wynosi 28 złotych, a biletu ulgowego 17 złotych.
„Dar Pomorza” to trójmasztowy żaglowiec zbudowany w 1909 roku. Od lat 30. XX wieku do lat 80. służył jako jednostka szkoleniowa dla studentów Szkoły Morskiej w Gdyni. Dziś pełni funkcję statku-muzeum i cumuje przy Nabrzeżu Pomorskim w Gdyni.
fot. Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku / Paweł Jóźwiak