Miasta i gminy we wschodniej części Polski otrzymają środki na ochronę przed skutkami zmian klimatu. Ruszył trzeci nabór w programie adaptacyjnym finansowanym z Funduszy Europejskich. Do podziału jest 210 mln zł na inwestycje, które mają wpłynąć na ograniczenie podtopienia, przeciwdziałanie miejskim wyspom ciepła i poprawę w gospodarowaniu wodami opadowymi.
Miasta pod presją pogody
Zmiana klimatu jest coraz bardziej zauważalna w miastach. Długie okresy suszy przeplatają się z silnymi ulewami, a fale upałów podnoszą temperaturę w centrach miast do trudnych do zniesienia poziomów. Samorządy od dawna sygnalizują, że dotychczasowa infrastruktura nie zawsze radzi sobie z nową skalą wyzwań. Właśnie dlatego uruchomiono kolejną odsłonę programu, którego celem jest budowanie odporności miast na skutki zmian klimatycznych.
Trzeci nabór i nowe środki
Trzeci nabór wystartował 15 grudnia 2025 roku. Wnioski można składać do 16 marca 2026 roku. Do rozdysponowania jest 210 milionów złotych w formie bezzwrotnego dofinansowania. Program prowadzi Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a pieniądze pochodzą z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej. W dwóch wcześniejszych edycjach przyznane zostały już 413 miliony złotych na 24 projekty realizowane w 18 miejscowościach – to pokazuje, że jak duże jest zainteresowanie programem.
– „W bieżącej europejskiej perspektywie finansowej przygotowaliśmy ponad 11 miliardów środków w różnych programach na bezpieczeństwo klimatyczne. I dziś mam wielką przyjemność powiedzieć, uruchamiamy kolejny strumień takiego finansowania, to ponad 200 milionów środków na nową odsłonę programu budowania odporności klimatycznej dla Polski wschodniej” – mówiła podczas konferencji prasowej wiceministra klimatu i środowiska, Urszula Zielińska.
Nowe środki mają trafić na inwestycje, które pomagają miastom w lepszym radzeniu sobie z nadmiarem wody po ulewach, niedoborem wody w czasie suszy czy nadmiernym nagrzewaniem się przestrzeni miejskiej. Chodzi między innymi o zagospodarowanie wód opadowych, rozwój zieleni, tworzenie terenów, które naturalnie chłoną wodę, oraz rozwiązania oparte na naturze.
Dofinansowanie może objąć też przygotowanie lub aktualizację miejskich planów adaptacji do zmian klimatu, które pozwalają samorządom na lepsze planowanie rozwoju miast w dłuższej perspektywie.
Kto może skorzystać?
Z programu mogą skorzystać samorządy z makroregionu Polski Wschodniej, w tym średnie miasta – liczące od 20 do 100 tysięcy mieszkańców – gminy uzdrowiskowe oraz wybrane miasta województwa podlaskiego powyżej 10 tysięcy mieszkańców. Na liście kwalifikujących się miejscowości są między innymi Biała Podlaska, Zamość, Siedlce, Przemyśl czy Stalowa Wola, a także liczne obszary ochrony uzdrowiskowej.
Pomoc – nie tylko finansowa
Jednocześnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi projekt „Wsparcie działań adaptacyjnych dla Polski Wschodniej”. Ten, pomaga samorządom w przygotowywaniu dokumentacji, wniosków o dofinansowanie i miejskich planów adaptacji. W ramach projektu są organizowane szkolenia, warsztaty, spotkania tematyczne i wizyty studyjne, a samorządy mogą korzystać ze specjalistycznych analiz i ekspertyz.
Fot. gov.pl