W plastikowej butelce i rajstopach można uwięzić cały mikroświat. Małe Planktony były bohaterami rodzinnego ekopikniku nad jeziorem Goplana. Uczestnicy własnoręcznie konstruowali siatki planktonowe, by odkryć, że w wodzie tętni życie – niewidoczne gołym okiem, ale zachwycające pod mikroskopem. O tym opowiada w rozmowie z Polską Morską Olga Sierawska – biolog i popularyzatorka nauki.
— Z nauką trzeba wyjść do ludzi. Nad jezioro, do lasu, na piknik. Tam, gdzie naprawdę dzieje się życie. Nie lubię zamykać nauki w murach. Nauka musi wyjść w plener – mówi Olga Sierawska, popularyzatorka nauk biologicznych i założycielka inicjatywy Iskry Nauki.
Jednym z takich wydarzeń był ekopiknik nad jeziorem Goplana, który odbył się dzięki wsparciu Fundacji Cemex – Budujemy Przyszłość. W ramach projektu „BiomonitorujeMY wodę” uczestnicy – zarówno dzieci, jak i dorośli – własnoręcznie konstruowali siatki planktonowe. Wystarczyła plastikowa butelka, sznurek, taśma i rajstopy.
— To prosty, domowy sposób na zbudowanie narzędzia badawczego. Rajstopy działają jak filtr – zatrzymuje plankton, który możemy potem przeanalizować pod mikroskopem. Nagle okazuje się, że w tej niepozornej wodzie tętni życie. Ruchome kropeczki, rozwielitki z wyraźnym okiem złożonym, czułkami i rytmicznie poruszającymi się odnóżami – to działa na wyobraźnię – tłumaczy Sierawska.
Pod mikroskopem uczestnicy obserwowali żywe organizmy, głównie rozwielitki, należące do tzw. organizmów bioindykacyjnych, które pozwalają ocenić stan czystości wody. Na podstawie ich obecności i liczby możliwe było sformułowanie prostych wniosków o jakości lokalnego środowiska wodnego.
— Na przykładzie jeziora Goplana można śmiało powiedzieć, że stan wody jest zadowalający. Oczywiście, nie jest to ekspertyza naukowa, ale dla uczestników była to cenna lekcja – nie tylko biologii, ale i odpowiedzialności za środowisko – wyjaśnia.
— Chciałam pokazać, że nauka nie musi zaczynać się w laboratorium. Może zacząć się nad jeziorem, przy stole piknikowym, z prostych materiałów i wielką ciekawością świata. Zależy mi, by tworzyć przestrzeń, w której dzieci, młodzież i dorośli mogą doświadczać nauki osobiście – dotykając, obserwując, zadając pytania. To właśnie tam zaczyna się prawdziwa edukacja – podsumowuje Olga Sierawska.
Iskry Nauki planują kolejne wydarzenia. 4-5 października odbędzie się kosmiczny Hackathon. Zapisy już ruszyły. Polska Morska jest patronem medialnym wydarzenia.
więcej: Ruszyły zapisy na technologiczny hackathon NASA Space Apps Challenge
Zdjęcia: Iskry Nauki