„Tu chodzi o mądrą współpracę” – mówił wiceminister Arkadiusz Marchewka, otwierając Kongres Polskie Porty 2030. Porty w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu podpisały przełomowe porozumienie o współpracy. Cel? Budowa silnej pozycji Polski w światowym transporcie morskim, przyspieszenie inwestycji i modernizacja infrastruktury
Porty w jednej drużynie
– „Nie chodzi o to, by ze sobą nie konkurować: konkurencja jest dobra, daje nowe możliwości, ale silniejsza współpraca pozwoli uczynić polski głos słyszalnym na arenie międzynarodowej. A to przełoży się na stworzenie atrakcyjniejszej oferty i dotarcie z nią do nowych klientów” — to słowa Arkadiusz Marchewki, które dały na Kongresie Polskie Porty 2030 w Sopocie.
W obliczu dynamicznych zmian na rynku transportowym i rosnącej konkurencji międzynarodowej, cztery największe polskie porty morskie postanowiły działać razem. Porozumienie o współpracy, które zawarły Gdańsk, Gdynia, Szczecin i Świnoujście, to dokument strategiczny, który może odmienić sposób ich działania.
Wspólna inicjatywa ma służyć zwiększeniu konkurencyjności, bezpieczeństwa i odporności infrastruktury. To także sygnał, że Polska poważnie myśli o swoim miejscu w europejskim i światowym systemie logistycznym.
Horyzont: 2060
Jednym z kluczowych punktów porozumienia jest opracowanie „Programu rozwoju polskich portów morskich do roku 2035 z perspektywą do 2060 roku”. Taki dokument ma wyznaczyć cele i kierunki rozwoju całej branży portowej na dziesięciolecia.
Ale porty nie zamierzają czekać z działaniami. Już teraz skupiają się na poprawie dostępu transportowego do portów. Mowa o konkretnych projektach infrastrukturalnych, takich jak budowa drugiego połączenia z Wyspą Portową w Porcie Gdańsk, realizacja Drogi Czerwonej w Gdyni czy rewitalizacja linii Nadodrzańskiej.
W planach jest również lepsze połączenie z południową Europą i integracja z Rail Baltica – paneuropejską siecią kolejową.
– Ważne jest, aby porty morskie w pewnych obszarach, na przykład związanych ze zrównoważonym rozwojem portów i niebieską gospodarką, miały spójne stanowiska, co może się przełożyć na większą efektywność, wdrażanie standardów i harmonizację procedur oraz odpowiednią reprezentację interesów polskich portów morskich w Unii Europejskiej – mówiła prezeska Portu Gdańsk, Dorota Pyć.
Zielona rewolucja nad Bałtykiem
Porozumienie zakłada również aktywne uczestnictwo portów w transformacji energetycznej. Porty mają nie tylko obsługiwać transport towarów, ale również stać się przestrzenią rozwoju zielonej energii. W praktyce oznacza to rozwój instalacji OZE do produkcji, magazynowania i przetwarzania energii, budowę infrastruktury OPS, czyli zasilania statków energią elektryczną z lądu i rozwój systemów tankowania paliw alternatywnych – LNG, wodoru, metanolu czy amoniaku.
To nie tylko wymóg unijny, ale także realna szansa na ograniczenie emisji i wzmocnienie pozycji portów jako nowoczesnych, przyjaznych środowisku węzłów logistycznych.
Cyfryzacja i AI
Obszarem wspólnych działań będzie też cyfryzacja. Sygnatariusze porozumienia chcą zjednoczyć siły przy wykorzystaniu systemów IT i wsparciu Port Community System (PCS).
Celem jest też rozwój narzędzi do zarządzania ruchem morskim, drogowym i kolejowym. Deklarowana jest tez chęć polaczenia krajowych systemów z unijnymi rozwiązaniam, mowa tu o European Maritime Single Window environment (EMSWe), systemem służącym do elektronicznego zgłaszania informacji wymaganych podczas zawijania statków do portów
Ważnym elementem są też działania antyfraudowe. Porty planują wdrożyć systemy wykorzystujące sztuczną inteligencję do wykrywania prób oszustw celnych i skrócenia czasu odpraw. To nie tylko ma zwiększyć bezpieczeństwo, ale też poprawić płynność całej logistyki.
Nowa jakość inwestowania
Porozumienie zawiera konkretne propozycje dla inwestorów. Porty planują miedzy innymi wprowadzenie 30-letnich umów dzierżawy, które mają przyciągnąć kapitał i zapewnić inwestorom stabilność. Ułatwienia mają też obejmować uproszczenia w planach zagospodarowania przestrzennego oraz dostosowanie dokumentów strategicznych do potrzeb nowych projektów.
W planach znalazło się także monitorowanie i analizowanie czasu odpraw celnych, co ma przyczynić się do dalszego usprawnienia współpracy z administracją i zwiększenia przejrzystości procesów.
Wspólny głos na arenie międzynarodowej
Choć każdemu z portów zależy na własnym rozwoju, to zawiązana współpraca pokazuje, że razem można osiągnąć więcej. To sygnał dla zagranicznych partnerów: Polska stawia na nowoczesność, współpracę i długofalowy rozwój.
Sygnatariusze porozumienia podkreślali, że to krok milowy w budowie silnej pozycji Polski na mapie morskiego transportu i handlu w Europie i na świecie.
Co to oznacza dla Szczecina?
Dla portu w Szczecinie podpisanie porozumienia to szansa na przyspieszenie długo oczekiwanych inwestycji, szczególnie w obszarze dostępu kolejowego i rzecznego. Istotne znaczenie ma tu rewitalizacja linii Nadodrzańskiej, która może przywrócić znaczenie tej trasie jako jednemu z głównych szlaków towarowych z południa Polski do portu. Dodatkowo, bliska współpraca z portem w Świnoujściu w ramach jednej spójnej strategii pozwoli obu ośrodkom lepiej wykorzystać swój potencjał przeładunkowy i logistyczny.
— „Naszym wspólnym celem jest stworzenie portów przyszłości: zmodernizowanych, zdigitalizowanych, zrównoważonych środowiskowo, a jednocześnie doskonale skomunikowanych z zapleczem krajowym i europejskim. Szczególnie ważna jest dla nas współpraca w zakresie uspójnienia dostępu transportowego oraz przyspieszenia strategicznych inwestycji, takich jak modernizacja linii kolejowych prowadzących do portów czy rozwój systemów cyfrowych i automatyzacji procesów portowych” — deklarował Jarosław Siergiej, prezes Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście.
Wspólna polityka inwestycyjna oraz rozwój zielonej energii i cyfryzacji mają szansę uczynić Szczecin ważnym ogniwem w łańcuchu dostaw Europy Środkowej.
Foto: materiały prasowe