Na terenie Politechniki Morskiej w Szczecinie powstało unikalne w skali kraju laboratorium szkoleniowe z pełnowymiarową turbiną wiatrową, która umożliwia studentom, naukowcom i przyszłym technikom zdobycie kompleksowej wiedzy oraz praktycznych umiejętności w zakresie eksploatacji i diagnostyki turbin wiatrowych – zarówno w kontekście energetyki lądowej, jak i morskiej.
Dalsza część artykułu pod materiałem filmowym.
Realistyczne warunki, realne kompetencje
Szkoleniowa turbina wiatrowa, o wysokości około 20 metrów, została zaprojektowana i wyposażona tak, by jak najwierniej odzwierciedlać warunki pracy rzeczywistej siłowni wiatrowej. Konstrukcja zawiera m.in. drzwi serwisowe, drabinę wejściową, oświetlenie oraz komplet zabezpieczeń BHP – w tym uchwyty na uprzęże i liny asekuracyjne. W podstawie turbiny znajduje się rozdzielnica oraz system włączników umożliwiających zdalne i lokalne sterowanie, w tym wyłączenie zasilania i mechaniczne zablokowanie wału, przekładni i generatora.
W gondoli umieszczony został system przekazania napędu, który pozwala na zasilanie wirnika za pomocą silnika elektrycznego. Umożliwia to prowadzenie ćwiczeń niezależnie od warunków wiatrowych. Na szczycie turbiny znajduje się platforma serwisowa z wyłazem i zabezpieczającymi poręczami.
W części mechanicznej laboratorium możliwe jest przeprowadzanie ćwiczeń i badań dotyczących diagnozy elementów układów napędowych: łożysk tocznych i ślizgowych, przekładni walcowych, skośnych oraz planetarnych. Studenci uczą się identyfikować typowe mechanizmy zużycia, takie jak zużycie zmęczeniowe, uszkodzenia spowodowane prądami błądzącymi czy też awarie wynikające z zaniku smarowania i przeciążeń mechanicznych.
Laboratorium przygotowuje również do pracy z szeroką gamą sensorów pomiarowych, w tym czujników wiroprądowych, drganiowych oraz urządzeń monitorujących emisję akustyczną. To wiedza szczególnie cenna w diagnostyce predykcyjnej i utrzymaniu ruchu nowoczesnych turbin.
Integralną częścią kształcenia są także moduły „Basic Safety Training” oraz „Basic Technical Training” – zgodne z międzynarodowymi standardami GWO i STCW. Studenci przechodzą praktyczne szkolenia z zakresu bezpieczeństwa pracy na wysokości, pierwszej pomocy, ochrony przeciwpożarowej, a także podstaw elektrotechniki, hydrauliki i mechaniki. Zajęcia odbywają się w realistycznych warunkach.
Inżynier twórczy, nie tylko odtwórczy
— Dla każdego inżyniera, w szczególności tego, którego specjalnością są turbiny wiatrowe, kluczowa jest przede wszystkim logika myślenia… Inżynier może być albo odtwórczy, albo twórczy. My się staramy kształcić inżynierów twórczych bez względu na to, gdzie się znajdą, w jakim momencie czasowym się znajdą, żeby umieli myśleć – podkreśla Profesor PM, Prorektor ds. nauki Artur Bejger.
Zaznacza, że choć odtwórczość – np. procedury i checklisty – jest ważna, to w sektorze energetyki wiatrowej kluczowe są także zdolności analityczne i umiejętność łączenia różnych dziedzin.
– Jeżeli to ma być bardzo dobry inżynier, bardzo dobry serwisant, czy osoba zajmująca się analizą pewnych sygnałów, to musi to być inżynier twórczy, który łączy w sobie kompetencje zarówno z zakresu mechaniki, jak i analizy sygnałów diagnostycznych. Dzisiaj bez takich kompetencji inżynier jest kiepskim inżynierem odtwórczym – wyjaśnia profesor.
Nowoczesna edukacja na poziomie europejskim
Część elektryczna laboratorium została wyposażona w nowoczesne urządzenia umożliwiające naukę obsługi instalacji średnich napięć (SN). Wśród nich znajdują się rozdzielnice SN i NN, transformatory, generatory oraz specjalistyczne wyposażenie do diagnostyki, takie jak oscyloskop cyfrowy czy system światłowodowej analizy transformatorowej z czujnikami emisji akustycznej.
Studenci uczą się prowadzenia pomiarów i prac serwisowych na rzeczywistych urządzeniach – takich, jakie instalowane są wewnątrz pracujących turbin wiatrowych. Dzięki temu absolwenci Politechniki Morskiej będą doskonale przygotowani do pracy w dynamicznie rozwijającym się sektorze energetyki odnawialnej.
zdjęcia / film: Polska Morska