Zero rachunków za prąd, całkowita niezależność od sieci energetycznej i zeroemisyjna produkcja energii – brzmi jak utopia? Nie dla naukowców z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Zespół kierowany przez prof. Magdalenę Dudek zaprezentował pierwszy w Polsce prototyp domu zasilanego wyłącznie wodorem i energią słoneczną. To krok milowy w kierunku samowystarczalnych, ekologicznych domów przyszłości.
Energia z natury, magazynowana w wodorze
Wyobraźmy sobie dom, który sam wytwarza prąd, sam go magazynuje, a zimą zasila swoje urządzenia energią z wodoru wyprodukowanego latem. Taki właśnie model działania zaprezentowali naukowcy z AGH wraz z partnerami z przemysłu – ZEPAK i PAK Serwis – w ramach projektu DOM H2.
Serce instalacji stanowi połączenie paneli fotowoltaicznych i nowoczesnych technologii wodorowych. W ciągu dnia panele o mocy 6,4 kWp generują energię elektryczną, zaspokajając bieżące potrzeby domu i jednocześnie produkując nadwyżki, które trafiają do baterii oraz do wodoru.
Wodór powstaje na miejscu – w elektrolizerze – z wody, zasilanej właśnie zieloną energią. Następnie jest osuszany, sprężany i przechowywany w specjalnych zbiornikach – gotowy do użycia w okresach niedoboru słońca. Jesienią i zimą trafia do ogniwa paliwowego, które przekształca go z powrotem w prąd i ciepło, a jedynym produktem ubocznym tego procesu jest czysta woda.
Prototyp jak z filmu
Choć brzmi futurystycznie, instalacja naprawdę działa. Mobilne laboratorium zbudowano w zmodyfikowanym kontenerze morskim, który pełni rolę demonstratora. Wyposażony został w typowe urządzenia codziennego użytku: lodówkę, pralkę, komputer, oświetlenie, a nawet ekspres do kawy. Cały system z powodzeniem je zasila, bez udziału konwencjonalnej sieci energetycznej.
– „W ostatnich 10 latach ze względu na wprowadzenie coraz ostrzejszych regulacji prawnych mających na celu zmniejszenie energochłonności budynków obserwujemy zmniejszenie używania paliw kopalnych na rzecz ekologicznych rozwiązań. Dodatkowo wzrost świadomości ekologicznej w społeczeństwie oraz upowszechnienie się nowych technologii skutkuje wzrostem wykorzystania odnawialnych źródeł energii do wytwarzania elektryczności i ciepła. Idąc tym tropem proponujemy co prawda nie nowe, ale w naszym kraju całkowicie jeszcze niewykorzystywane, oparcie zasilania energetycznego na wodorze” – mówi prof. Magdalena Dudek, liderka projektu.
Wodór – zielony magazyn energii
W wielu krajach – od Niemiec po Australię – wodór już pełni rolę sezonowego magazynu energii. Jego zastosowanie jako nośnika nie tylko umożliwia przechowywanie nadmiaru energii z lata na okres zimowy. Zapewnia też czyste źródło zasilania tam, gdzie nie sięga sieć energetyczna.
W wersji zaprezentowanej przez AGH wodór jest przechowywany zarówno w niskociśnieniowych, jak i wysokociśnieniowych zbiornikach, co zapewnia elastyczność i bezpieczeństwo. Ogniwa paliwowe, które go wykorzystują, wytwarzają energię elektryczną i ciepło, a efektem ich pracy jest wyłącznie para wodna. To czysta, odnawialna energia w pełnym znaczeniu tych słów.
W stronę niezależności energetycznej
Prototyp z AGH to nie tylko eksperyment naukowy – to realna propozycja dla przyszłości budownictwa mieszkaniowego, ale też dla zastosowań specjalnych. Tego typu instalacje mogą zostać wykorzystane w przewoźnych hotelach, na imprezach masowych jako awaryjne źródło zasilania, czy podczas akcji ratunkowych.
Premierowa prezentacja DOMU H2 miała miejsce podczas targów Net Zero Energy & H2POLAND 2025 w Poznaniu, to wydarzenie poświęcone energii i dekarbonizacji przemysłu.. Instalacja wzbudziła ogromne zainteresowanie, a jej potencjał oceniono jako przełomowy.
– „Wodór to nośnik przyszłości. Może zapewniać nie tylko magazynowanie energii, ale również niezależność energetyczną na poziomie pojedynczego gospodarstwa domowego czy całych społeczności. To szczególnie ważne w kontekście bezpieczeństwa energetycznego” – zaznacza prof. Magdalena Dudek.
Co dalej?
Aktualnie DOM H2 pełni funkcję demonstracyjno-badawczą na terenie ZEPAK SA w Koninie. Ale ambicje twórców sięgają dużo dalej – marzą o rzeczywistej komercjalizacji systemu i wdrożeniu go w nowoczesnym budownictwie mieszkaniowym. Jeśli tak się stanie, rewolucja energetyczna nie będzie już tylko hasłem – stanie się rzeczywistością.
Foto: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie