11 marca 1971 roku utworzono 3 Flotyllę Okrętów, która od początku swojego istnienia stanowiła główną siłę uderzeniową polskiej floty wojennej. Przez ponad pięć dekad formacja z Gdyni przeszła liczne zmiany organizacyjne i sprzętowe, stając się dziś największym związkiem taktycznym Marynarki Wojennej RP.
Początki 3 Flotylli Okrętów
Powstanie 3 Flotylli Okrętów było związane z reorganizacją polskiej Marynarki Wojennej oraz sił morskich państw Układu Warszawskiego w rejonie Morza Bałtyckiego. Flotylla została sformowana na bazie rozformowanych jednostek: 1. Brygady Okrętów Podwodnych, 3. Brygady Kutrów Torpedowych oraz dowództwa 7. Dywizjonu Niszczycieli. Pierwszym dowódcą nowo utworzonej formacji został komandor Marian Sucharzewski. W chwili powstania w 3 Flotylli Okrętów służyło około 900 marynarzy.
W momencie utworzenia w skład 3 FO weszły trzy dywizjony okrętowe i dwa niszczyciele. Były to:
– 1. Dywizjon Kutrów Rakietowo-Torpedowych – 4 kutry rakietowe typu OSA-I oraz 6 kutrów torpedowych typu P-6
– 2. Dywizjon Kutrów Rakietowo-Torpedowych – 4 kutry rakietowe typu OSA-I, 1 kuter torpedowy projektu 663D oraz 4 kutry torpedowe typu P-6
– Dywizjon Okrętów Podwodnych – 4 okręty podwodne projektu 613 typu Whiskey
– Niszczyciel ORP Warszawa
– Niszczyciel ORP Grom
Od początku była to formacja o wyraźnie bojowym charakterze, stanowiąca podstawę sił uderzeniowych polskiej floty.
Rozwój i zmiany przez kolejne dekady
Historia 3 Flotylli Okrętów to ciągła modernizacja, wymiana sprzętu i dostosowywanie struktur do nowych realiów bezpieczeństwa. Już w latach 70. rozpoczęto wycofywanie starszych jednostek i wprowadzanie nowych okrętów. W kolejnych latach do flotylli trafiały m.in. nowe jednostki rakietowe, okręty podwodne oraz okręty rozpoznawcze. W latach 80. formacja przeszła kolejną dużą zmianę pokoleniową. Okręty podwodne projektu 613 zostały zastąpione nowocześniejszymi jednostkami, a w 1988 roku do służby wszedł nowy niszczyciel rakietowy ORP Warszawa. W 1985 roku flotylla otrzymała patrona – komandora Bolesława Romanowskiego, jednego z najbardziej znanych polskich podwodniaków.
Po przemianach ustrojowych i wejściu Polski do NATO 3 Flotylla Okrętów zyskała nowe zadania i nowoczesne jednostki. W jej skład weszły m.in. fregaty rakietowe typu Oliver Hazard Perry, korweta ORP Kaszub, okręty rakietowe projektu 660M oraz okręty podwodne typu Kobben.
Obecnie 3 Flotylla Okrętów z siedzibą w Gdyni jest największym związkiem taktycznym Marynarki Wojennej RP i odgrywa kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa morskiego Polski. W jej strukturach znajdują się jednostki okrętowe oraz pododdziały odpowiedzialne m.in. za działania bojowe na morzu, wsparcie logistyczne, szkolenie i zabezpieczenie działań floty.
W skład flotylli wchodzą zarówno okręty bojowe, jak i jednostki wsparcia oraz pododdziały brzegowe. Formacja odpowiada także za realizację wielu zadań związanych z obroną wybrzeża i funkcjonowaniem infrastruktury Marynarki Wojennej.
W 3 Flotylli Okrętów służą tysiące marynarzy i pracowników wojska. Jednostki flotylli regularnie uczestniczą w ćwiczeniach krajowych i międzynarodowych oraz działaniach prowadzonych na Morzu Bałtyckim.
fot: Muzeum Marynarki Wojennej