Nowe badania przeprowadzone przez szwedzki start-up Einride i niemiecki instytut Fraunhofer ISI pokazują, że dzięki sztucznej inteligencji przewoźnicy mogą nie tylko znacznie obniżyć koszty operacyjne, ale także skutecznie przestawić się na transport elektryczny. AI może być drogą do tańszego i bardziej ekologicznego transportu ciężarowego.
Rewolucja na drogach
Transport ciężarowy zmienia się – zamiast hałaśliwych diesli na drogach pojawiają się elektryczne ciężarówki zarządzane przez algorytmy. Badania przeprowadzone przez szwedzki start-up Einride i niemiecki instytut Fraunhofer ISI wykazały, że zastosowanie sztucznej inteligencji (AI) w planowaniu tras może obniżyć całkowite koszty eksploatacji nawet o 13%, umożliwiając przy tym elektrycznym pojazdom na realizację 85% przewozów.
Nie chodzi o laboratoria czy symulacje – to potwierdzone dane z niemieckiego giganta handlu detalicznego REWE, który udostępnił informacje o 38 tysiącach rzeczywistych dostaw i ponad 200 pojazdach działających na terenie Berlina. Porównano dwa scenariusze — zamianę klasycznych ciężarówek z silnikiem Diesla na elektryczne w stosunku 1:1 oraz kompleksowe zarządzanie flotą przy użyciu systemu planowania Einride Planning AI.
Wyniki pokazały zdecydowaną przewagę sztucznej inteligencji.
Elektryczne ciężarówki
W modelu opartym o sztuczną inteligencję aż 85% przewozów udało się zrealizować pojazdami elektrycznymi, co pokryło 54% całkowitego przebiegu floty. W tradycyjnym sposobie, zakładającym wymianę pojazdów na elektryczne bez zmiany systemu zarządzania, liczby były wyraźnie niższe – odpowiednio 57% i 32%.
Skąd taka różnica? AI nie tylko zastępuje pojazdy, ale optymalizuje całość operacji: trasy, postoje, ładowanie, dostępność pojazdów – to wszystko analizowane i planowane w czasie rzeczywistym. Sztuczna inteligencja łączy w sobie wiedzę doświadczonych dyspozytorów i kierowców.
W efekcie spadają koszty – i to znacznie. Dzięki inteligentnemu zarządzaniu flotą koszty całkowite eksploatacji były o 8–13% niższe niż w przypadku floty opartej wyłącznie na pojazdach z silnikiem diesla. Model 1:1 dał maksymalnie 3% oszczędności i to przy sporym wsparciu dotacyjnym.
Szybciej, taniej i sprytniej
Eksperci podkreślają, że kluczem nie są większe baterie czy kolejne ładowarki, tylko inteligentna organizacja całości.
— „Odpowiednie oprogramowanie do planowania, które integruje trasy i procesy ładowania na poziomie floty, ma znacznie większy wpływ niż na przykład zwiększanie pojemności akumulatorów lub nieskoordynowana rozbudowa infrastruktury ładowania” – tłumaczy prof. dr Patrick Plötz, szef działu Energy Economics w instytucie Fraunhofer ISI.
Szybkie ładowarki — 150 kW — przy rampach załadunkowych pomogły, jednak floty zarządzane przez sztuczną inteligencję były od nich znacznie mniej zależne. To pokazuje, że mądre planowanie może ograniczyć potrzebę rozbudowy drogiej infrastruktury.
Nawet gdy w symulacjach pominięto wszelkie dotacje dla samochodów elektrycznych, floty planowane przez AI miały koszty porównywalne z flotami o silnikach diesla. To sprawia, że firmy zyskują większą odporność na nowe regulacje i nieprzewidywalne ceny paliw.
Realne zmiany
— „Dzięki temu badaniu nie tylko mówimy, że sztuczna inteligencja zmieni transport towarowy – udowadniamy to za pomocą danych. Wymierny wpływ planowania opartego na sztucznej inteligencji zmienia zasady gry w branży. Zdobywając dziś te spostrzeżenia, kładziemy podwaliny pod przyszłe zmiany, które ukształtują kolejny rozdział zrównoważonego transportu towarowego” — podsumował Roozbeh Charli, dyrektor zarządzający Einride.
Choć to badanie dotyczyło niemieckiego rynku, płynące z niego wnioski są uniwersalne. Firmy transportowe w całej Europie – także w Polsce – stają dziś przed podobnymi wyzwaniami. Rosnące ceny paliw, nowe przepisy klimatyczne, braki kierowców. Sztuczna inteligencja nie rozwiąże wszystkiego problemów, ale może być konkretnym wsparciem.
Foto: Einride