Polski okręt wojenny próbował ratować załogę innej jednostki, gdy sam wpadł na minę. Kilka minut później zatonął, zabierając ze sobą trzynastu marynarzy. Przez ponad 70 lat nikt nie wiedział, gdzie leży wrak. Mowa o ORP Kujawiak.
Tamtej nocy nie było fanfar… Tylko wycie syreny, trzask rozrywającej się stali i gasnące echo salwy minowej. 16 czerwca 1942 roku polski ORP Kujawiak zatonął u wybrzeży Malty. Wyspa była nazywana przez aliantów niezatapialnym lotniskowcem, a przez przeciwników bastionem nie do zdobycia. Niszczyciel eskortowy, zbudowany jako HMS Oakley i oddany Polsce w maju 1941 roku, kończył swój ostatni rejs – eskortę konwoju z zaopatrzeniem dla głodującej Malty w ramach Operacji Harpoon.
Od samego początku był to rejs przez piekło. Nadciągające fale włoskiego i niemieckiego lotnictwa, nieustanne bombardowania, ataki torpedowe, ostrzał artyleryjski. Kujawiak odpierał je wszystkie, stawiając zasłony dymne, zestrzeliwując samoloty, ratując rozbitków z zatopionych jednostek. A gdy noc przykryła wybrzeże Malty, okręt miał tylko jedno zadanie – bezpiecznie dotrzeć do portu La Valletta.
Nie dotarł.
Płynąc w szyku za brytyjskim niszczycielem HMS Badsworth, który wpadł na minę, polski okręt zbliżył się, by udzielić pomocy. W tym momencie sam wpadł na niemiecką minę morską. Eksplozja uszkodziła kadłub na wysokości drugiego działa. Mimo podjętej akcji ratunkowej, przechył okrętu narastał z każdą minutą. O godzinie 1:20, ORP Kujawiak zatonął. Zginęło trzynastu członków załogi.
Przez wiele lat nie wiedziano, gdzie dokładnie spoczywa wrak. Aż w 2014 roku polska ekspedycja nurków i pasjonatów historii odnalazła go na dnie Morza Śródziemnego, niedaleko Malty.
Wrak Kujawiaka leży na lewej burcie, na głębokości ponad 100 metrów. Nie zostanie już nigdy wydobyty. Miejsce spoczynku zostało utajnione ze względów bezpieczeństwa i w szacunku dla poległych. Wrak jest grobem wojennym i jako taki powinien pozostać nienaruszony.
fot: Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni