W PGZ Stoczni Wojennej w Gdyni trwają ostatnie przygotowania do wodowania przyszłego ORP Wicher. To pierwsza z trzech fregat budowanych w ramach programu Miecznik. Uroczystość zaplanowano na 12 sierpnia 2026 roku, natomiast przekazanie jednostki Marynarce Wojennej ma nastąpić w 2029 roku.
Wicher, Burza i Huragan – tak będą nazywały się trzy nowe fregaty, które mają stać się najważniejszymi okrętami bojowymi polskiej floty. Ich budowa jest największym programem modernizacyjnym realizowanym obecnie dla Marynarki Wojennej RP i jednym z najbardziej złożonych przedsięwzięć w historii krajowego przemysłu okrętowego.
Kadłub pierwszej jednostki jest już niemal gotowy do opuszczenia hali montażowej. W najbliższych dniach rozpocznie się skomplikowana operacja transportu okrętu na barkę samozanurzalną, z której zostanie on opuszczony na wodę.
Ceremonia zaplanowana na 12 sierpnia nie będzie oznaczała zakończenia prac nad okrętem. Po uroczystości barka z kadłubem ma wypłynąć na Zatokę Gdańską, gdzie zostanie stopniowo zanurzona. Wicher uzyska wówczas własną pływalność, a następnie zostanie odholowany do nabrzeża wyposażeniowego stoczni. Tam kontynuowany będzie montaż wyposażenia, systemów elektronicznych, sensorów i uzbrojenia. Kolejnymi etapami będą próby portowe, integracja systemów oraz testy na morzu.
Fizyczne opuszczenie kadłuba na wodę planowane jest dzień po oficjalnej ceremonii. Od tego momentu okręt nie wróci już do hali montażowej.
Budowa fregaty rozpoczęła się 16 sierpnia 2023 roku od cięcia pierwszych blach. Stępkę pod przyszłego ORP Wicher położono 31 stycznia 2024 roku. Zgodnie z aktualnym harmonogramem jednostka ma zostać przekazana Marynarce Wojennej w 2029 roku. Kolejne dwa okręty – przyszłe ORP Burza i ORP Huragan, mają dołączyć do floty do 2031 roku.
Budowa Burzy już trwa. Pierwszą blachę pod drugą fregatę pocięto w maju 2025 roku, a stępkę położono w grudniu. Prace nad Huraganem rozpoczęły się w kwietniu 2026 roku. Wszystkie trzy jednostki mają trafić do Dywizjonu Okrętów Bojowych 3. Flotylli Okrętów i stacjonować w Porcie Wojennym w Gdyni.
Fregaty powstają na podstawie projektu Arrowhead 140 brytyjskiej firmy Babcock. Jest to konstrukcja, która stała się również podstawą nowych okrętów typu 31 budowanych dla Royal Navy. Polska wersja została jednak dostosowana do wymagań Marynarki Wojennej RP. Okręty mają być zdolne do zwalczania celów powietrznych, nawodnych i podwodnych, a także do prowadzenia działań eskortowych, patrolowych i osłony zespołów okrętów.
Każda fregata będzie miała około 138 metrów długości i blisko 20 metrów szerokości. Maksymalna wyporność ma wynosić około 7 tys. ton. Okręty osiągną prędkość do 28 węzłów, a ich zasięg wyniesie około 8 tys. mil morskich. Podstawowa załoga będzie liczyć około 120 osób, przy czym na pokładzie znajdzie się miejsce dla dodatkowych 60 członków personelu.
Jednym z najważniejszych elementów programu jest wyposażenie fregat w nowoczesne systemy walki. Okręty otrzymają cztery pionowe wyrzutnie Mk 41, z których każda będzie miała osiem komór. Będą one przystosowane do przenoszenia pocisków przeciwlotniczych z rodziny CAMM. Do zwalczania okrętów nawodnych posłużą wyrzutnie pocisków przeciwokrętowych NSM. Uzbrojenie artyleryjskie obejmie armatę OTO Melara Super Rapid kalibru 76 mm, dwa polskie systemy OSU-35K oraz wielkokalibrowe karabiny maszynowe. Fregaty zostaną także wyposażone w wyrzutnie lekkich torped, radary dalekiego i średniego zasięgu, systemy walki radioelektronicznej oraz stacje hydrolokacyjne – kadłubową i holowaną.
Tak skonfigurowane okręty będą mogły nie tylko bronić samych siebie, lecz również zapewniać osłonę innym jednostkom i wybranym obiektom w strefie działań.
Nowe fregaty mają w przyszłości zastąpić wysłużone okręty typu Oliver Hazard Perry – ORP Gen. K. Pułaski oraz ORP Gen. T. Kościuszko. Jednostki te mają już ponad 40 lat, a mimo wieku nadal należą do najważniejszych okrętów bojowych Marynarki Wojennej.
Mieczniki mają przywrócić Polsce pełnowymiarowe zdolności eskortowe i przeciwlotnicze na morzu. Ich rola będzie obejmowała ochronę szlaków żeglugowych, infrastruktury krytycznej, portów, transportów wojskowych oraz zespołów okrętów NATO.
Na potrzeby budowy fregat PGZ Stocznia Wojenna przeszła gruntowną modernizację. Powstała m.in. nowa hala montażowa, w której możliwe jest składanie całych brył okrętów niezależnie od pogody. Kadłub Wichra powstawał z wielu sekcji i bloków budowanych przez kilka zakładów. Za wykonanie części dziobowej odpowiadała stocznia Crist, natomiast końcowe scalanie konstrukcji prowadzono w PGZ Stoczni Wojennej.
Projekt pozwala odbudować kompetencje utracone przez polski przemysł po wieloletniej przerwie w budowie dużych okrętów bojowych. Największym wyzwaniem po wodowaniu będzie integracja wszystkich systemów okrętowych, a szczególnie systemu zarządzania walką. To właśnie od powodzenia tego etapu będzie zależało, czy fregata osiągnie zakładane zdolności operacyjne.
Wicher otwiera nowy rozdział
Wodowanie pierwszego Miecznika będzie jednym z najważniejszych wydarzeń dla polskiej Marynarki Wojennej w ostatnich latach. Nie będzie jednak finałem programu, lecz początkiem najbardziej wymagającego etapu. Przed stocznią pozostaną jeszcze lata prac związanych z wyposażeniem, integracją systemów, testami i przygotowaniem załogi.
Dopiero po zakończeniu prób i podniesieniu bandery jednostka oficjalnie stanie się ORP Wicher.
Jeżeli harmonogram zostanie utrzymany, w 2031 roku Polska będzie dysponowała trzema nowymi fregatami: Wichrem, Burzą i Huraganem. To właśnie wtedy będzie można ocenić, czy największa inwestycja w historii współczesnej Marynarki Wojennej przyniosła oczekiwany efekt.
fot: PGZ Stocznia Wojenna