Bezzałogowa platforma nawodna do ochrony portów, morskich farm wiatrowych i innej infrastruktury krytycznej powstanie dzięki blisko 38 mln złotych dofinansowania z programu PERUN. Projekt TROJAN, realizowany przez konsorcjum z Akademią Marynarki Wojennej i Centrum Techniki Okrętowej S.A., ma zwiększyć możliwości monitorowania zagrożeń na polskich obszarach morskich z wykorzystaniem sensorów powietrznych i podwodnych.
Projekt TROJAN znalazł się w gronie 14 przedsięwzięć, które otrzymały wsparcie w ostatniej rundzie programu PERUN. Liderem konsorcjum jest Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte, a w realizację projektu zaangażowane zostały również Centrum Techniki Okrętowej S.A., Wojskowa Akademia Techniczna, Lotnicza Akademia Wojskowa, Politechnika Śląska oraz przedsiębiorstwa Cree Yacht i Diesel Air Jarosław Kumorek. Efektem prac ma być bezzałogowa platforma nawodna zdolna do przenoszenia sensorów powietrznych i podwodnych, służących monitorowaniu oraz ostrzeganiu o zagrożeniach dla infrastruktury morskiej.
Nowa platforma ma zostać zaprojektowana z myślą o ochronie obiektów o strategicznym znaczeniu pełniąc rolę autonomicznej platformy nawodnej mobilnego systemu obserwacji na morzu. W materiałach projektu wskazano m.in. porty, podejścia do portów, szlaki komunikacyjne oraz morskie farmy wiatrowe. Ważnym elementem będzie także możliwość współpracy z Marynarką Wojenną RP oraz wykorzystanie zarówno sensorów powietrznych, jak i podwodnych. Jednym z zadań naukowców będzie opracowanie bezpiecznych systemów łączności, wymiany danych, rozwiązań zwiększających odporność na zakłócenia sygnału nawigacji satelitarnej oraz technologii wykrywania emisji radiowych. Dzięki modułowej konstrukcji platforma będzie mogła być dostosowywana do różnych zadań operacyjnych.
PERUN jako program dla technologii przyszłości i obronności
TROJAN jest częścią programu „Nowe technologie w obszarze bezpieczeństwa i obronności państwa” – PERUN. To jeden z ważniejszych krajowych mechanizmów finansowania badań i prac rozwojowych na potrzeby bezpieczeństwa państwa. Program realizowany jest przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ze środków Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Łączna wartość dofinansowania wszystkich projektów wynosi 723,8 mln złotych. W ostatniej turze podpisano 14 umów o wartości blisko 351 mln złotych.
Jak podaje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, celem programu jest zachęcenie naukowców i przedsiębiorstw do prowadzenia prac badawczo-rozwojowych w obszarach kluczowych dla bezpieczeństwa i obronności państwa. Powstające rozwiązania mają przełamywać bariery technologiczne i w przyszłości znaleźć zastosowanie w wyposażeniu Sił Zbrojnych RP oraz systemie bezpieczeństwa kraju.
Podczas uroczystości podpisania umów Premier Donald Tusk podkreślał znaczenie inwestowania w krajowe technologie obronne.
– To bardzo ważna uroczystość, bo piszemy nową historię polskiego wojska, polskiego systemu obrony, nową historię bezpieczeństwa Polski. Każda taka umowa oddala ryzyko ataku na Polskę. Ten, kto ma więcej pomysłów, lepsze technologie, będzie wygrywał przyszłe konflikty albo – co dla nas najważniejsze – będzie zniechęcał tych, którzy mieliby zamiary zrobić nam jakąkolwiek krzywdę. Każda decyzja o inwestowaniu w technologie i siły zbrojne sprawi, że każdy napastnik zastanowi się dziesięć razy, zanim zaatakuje Polskę. Mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że budujemy polskie bezpieczeństwo i nasza Ojczyzna jest bezpieczna dzięki polskim talentom i technologiom – mówił Premier Tusk.
Z kolei Wicepremier i Minister Obrony Narodowej, Władysław Kosiniak-Kamysz, zaznaczył, że PERUN ma charakter długoterminowy i stanowi uzupełnienie działań prowadzonych przez resort obrony. Podkreślał również, że rozwój nowoczesnych technologii wojskowych jest odpowiedzią na doświadczenia współczesnych konfliktów zbrojnych. Wśród priorytetów wymienił m.in. systemy bezzałogowe, rozwiązania antydronowe, sztuczną inteligencję oraz technologie obserwacji satelitarnej, które mają stopniowo wzmacniać zdolności obronne Polski.
– Konsekwentnie działamy na rzecz rozwoju potencjału naszej armii. Inwestujemy w nowoczesne technologie, innowacyjne rozwiązania oraz krajowe kompetencje badawczo-rozwojowe. PERUN stanowi działanie komplementarne wobec inicjatyw realizowanych przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Środki pozyskane z SAFE zabezpieczają nasze obecne potrzeby i pozwalają na szybkie działanie. Program PERUN to mechanizm długoterminowy, wykorzystujący siłę naszej polskiej nauki oraz możliwości polskiego przemysłu. To strategiczne wdrażanie polskich rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa w długoterminowej perspektywie – tłumaczył Kosiniak-Kamysz.
Ostatnia runda programu PERUN to 14 przedsięwzięć o łącznej wartość wsparcia blisko 351 mln złotych, natomiast w całym programie na realizację 29 projektów przeznaczono 723,8 mln złotych. Projekty obejmują technologie rozwijane z myślą o przyszłych potrzebach Sił Zbrojnych RP oraz systemu bezpieczeństwa państwa.
Wśród dofinansowanych przedsięwzięć znalazły się rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję do analizy danych rozpoznawczych i wsparcia procesu dowodzenia, systemy wykrywania min oraz identyfikacji obiektów, technologie ochrony przed bezzałogowymi statkami powietrznymi, nowoczesne osłony balistyczne, autonomiczne systemy współpracy platform bezzałogowych, rozwiązania dla medycyny pola walki oraz systemy rozpoznania skażeń chemicznych, radiologicznych i jądrowych. Jednym z obszarów objętych wsparciem jest również bezpieczeństwo infrastruktury morskiej, którego dotyczy projekt TROJAN.
Jak podkreślał gen. bryg. Marcin Górka, dyrektor Departamentu Innowacji w Ministerstwie Obrony Narodowej, rezultaty projektów nie pojawią się od razu, jednak od początku zakładane jest ich praktyczne zastosowanie.
– Zakresy tematyczne konkursu PERUN zostały precyzyjnie określone w oparciu o potrzeby armii. Od początku zakładamy również praktyczne wykorzystanie rezultatów dofinansowanych przedsięwzięć. Mówimy o projektach badawczo-rozwojowych, dlatego na finalne rezultaty trzeba będzie poczekać. To jednak inwestycja w rozwiązania, które w przyszłości mogą stać się ważnym elementem wyposażenia i zdolności operacyjnych Sił Zbrojnych RP – przekazał gen. bryg. Górka.
NCBR finansuje technologie dla bezpieczeństwa państwa
Za realizację programu odpowiada Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Instytucja od lat finansuje projekty badawczo-rozwojowe, których rezultaty trafiają do przemysłu, gospodarki i sektora obronnego. W przypadku programu PERUN środki kierowane są do uczelni, instytutów badawczych i przedsiębiorstw rozwijających technologie o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa Polski. Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju prof. Jerzy Małachowski zwrócił uwagę, że wiele rozwiązań, które dziś funkcjonują w obszarze obronności, jeszcze kilka lat temu znajdowało się na etapie prac badawczych.
– Znane z pierwszych stron gazet Borsuk, Sajna czy Potwór z Tarnowa to przykłady technologii, które powstały dzięki wsparciu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Jeszcze kilka lat temu były one projektami badawczymi, dziś wzmacniają bezpieczeństwo Polski. PERUN jest impulsem do powstania kolejnych takich rozwiązań – nowoczesnych, opracowanych w kraju i odpowiadających na wyzwania współczesnego pola walki – mówił Małachowski.
fot. główne: Centrum Techniki Okrętowej S.A.