Na dnie Bałtyku, około 50 mil morskich na północ od Ustki, odnaleziono wrak niemieckiego okrętu podwodnego U-583. Jednostka spoczywa na głębokości około 70 metrów i mimo upływu niemal 85 lat zachowała się w dobrym stanie. Odkrycia dokonali członkowie Stowarzyszenia Wyprawy Wrakowe we współpracy z hydrografami z firmy Geoings Polska.
Poszukiwacze zakończyli tym samym jedną z długoletnich zagadek dotyczących miejsca spoczynku niemieckiego U-Boota, którego lokalizacja przez dziesięciolecia pozostawała nieznana lub była wskazywana błędnie.
Odnalezienie U-583 poprzedziły wieloletnie badania archiwalne prowadzone w Polsce, Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Członkowie stowarzyszenia analizowali dokumenty wojskowe, meldunki oraz dane dotyczące ostatniego rejsu okrętu. Samo wskazanie prawdopodobnego obszaru nie wystarczyło. Zespół musiał zorganizować trzy ekspedycje na Bałtyk, zanim udało się dokładnie zlokalizować wrak.
Podczas poszukiwań wykorzystano sonar wielowiązkowy, pozwalający stworzyć szczegółowy obraz dna, oraz bezzałogowy pojazd podwodny ROV. Sprzęt został udostępniony i obsługiwany przez specjalistów z Geoings Polska.
Wstępne skany wskazują, że zewnętrzny kadłub U-583 pozostał w znacznej części nienaruszony. Wrak jest jednak mocno pokryty sieciami rybackimi. Dobre zachowanie konstrukcji wynika ze specyficznych warunków panujących na dnie Bałtyku. Niska temperatura, ograniczona ilość tlenu, niewielkie zasolenie oraz brak światła spowalniają procesy korozji i niszczenia metalowych elementów. Dzięki temu wraki znajdujące się w głębszych partiach morza często zachowują się lepiej niż podobne obiekty spoczywające w bardziej zasolonych i dynamicznych wodach oceanicznych.
U-583 był niemieckim okrętem podwodnym typu VIIC, należącym do Kriegsmarine. Stępkę pod jego budowę położono 1 października 1940 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu. Jednostkę zwodowano 26 czerwca 1941 roku, a do służby weszła 14 sierpnia tego samego roku. Dowódcą okrętu został Kapitanleutnant Heinrich Ratsch. U-583 przydzielono do 5. Flotylli U-Bootów, gdzie był wykorzystywany przede wszystkim do szkolenia załogi przed planowanym skierowaniem do działań bojowych na Atlantyku. Jego służba trwała jednak zaledwie kilka miesięcy.
Tragiczna kolizja na Bałtyku
15 listopada 1941 roku U-583 zderzył się na Bałtyku z innym niemieckim okrętem podwodnym – U-153.
U-583 zatonął wraz z całą załogą. W katastrofie zginęło 45 marynarzy. Dokładne miejsce zatonięcia przez kolejne dziesięciolecia pozostawało nieznane. Dopiero najnowsza ekspedycja pozwoliła potwierdzić położenie jednostki i zakończyć trwające niemal 85 lat poszukiwania.
Członkowie Stowarzyszenia Wyprawy Wrakowe zapowiedzieli współpracę z polskimi i zagranicznymi władzami morskimi w celu zabezpieczenia miejsca odnalezienia okrętu. Wrak U-583 jest nie tylko zabytkiem techniki wojskowej, ale także miejscem śmierci całej załogi. Z tego względu powinien być traktowany jako morski grób wojenny i chroniony przed nielegalną eksploracją oraz pozyskiwaniem elementów wyposażenia.
Szczegółowa lokalizacja znaleziska nie została podana do publicznej wiadomości.
fot: Shipwreck Expeditions – Wyprawy Wrakowe