Prezesi spółek Orlen Neptun i Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście podpisali list intencyjny ws. rozbudowy terminalu instalacyjnego dla inwestycji offshore wind na Bałtyku. Planowane są dwa nowe nabrzeża o długości 530 m i plac składowy o powierzchni 46 ha.
Świnoujście Offshore Terminal, gdzie transportowane i montowane są elementy farm wiatrowych, działa od czerwca 2025 r. W poniedziałek na terenie ŚOT, w obecności ministry klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloski oraz ministra energii Miłosza Motyki podpisano list intencyjny ws. rozbudowy portu instalacyjnego. Teraz zajmuje on ok. 20 ha, dysponuje dwoma nabrzeżami o łącznej długości ok. 500 m, placem składowo-montażowym (o nośności nawet 50 ton na m kw.). Po rozbudowie ma mieć ok. 46 ha i nabrzeże długości ponad 1 km.
– Powstaną nabrzeża nr 3 i 4, których łączna długość będzie wynosiła 530 metrów – poinformował prezes ZMPSiŚ Jarosław Siegiej. – Gdy ten projekt zrealizujemy w całości, to będzie obiekt o długości nabrzeży tysiąca metrów i placach składowych o powierzchni 46 ha. Nie ma drugiego takiego w Europie – podkreślił.
Przy nowym nabrzeżu planowana jest też rampa do obsługi ładunków ro-ro.
Siergiej wyjaśnił, że większość dokumentów umożliwiających rozbudowę terminalu jest skompletowana. ZMPSiŚ jako inwestor będzie szukał wykonawcy w formule „zaprojektuj i buduj”. Przedsięwzięcie miałoby zostać zrealizowane do 2030 r., ale na razie nie ma finansowania. – Wstępne szacunki mówią o kosztach 210 mln zł – powiedział Siergiej.
Prezes ZMPSiŚ przypomniał, że nie udało się uzyskać środków na rozbudowę ŚOT z unijnego instrumentu CEF 2 (Connecting Europe Facility – Łącząc Europę), ponieważ priorytetem były inwestycje kolejowe. Zarząd szczecińskiego portu i ministerstwo infrastruktury chce szukać funduszy w innych programach UE, ale na razie konkretów nie ma.
– Dzisiejszy list intencyjny nie przesądza o docelowym kształcie tej inwestycji. Przed nami analizy biznesowe oraz konstruowanie finansowania – zastrzegł Siergiej.
Janusz Bil, prezes spółki Orlen Neptun, która jest operatorem ŚOT, podkreślił, że port instalacyjny w Świnoujściu ma obsługiwać przede wszystkim polskie projekty związane z OZE. Wyjaśnił, że terminal jest obecnie zajęty w 70-80 proc. Są w nim montowane np. klatki serwisowe dla projektu Baltica 2 (realizowana prez PGE i Orsted). Na placach składowane są łopaty i wieże turbin wiatrowych.
Wkrótce obiekt może być za mały, by zmieścić wszystkich klientów. Ze Świnoujścia Orlen chce realizować m.in. projekty Baltic East (ok. 110 km kw, moc zainstalowana ok. 1 GW) oraz Baltic West (cztery farmy na tzw. Ławicy Odrzanej, moc ok. 4 GW).
– Orlen Neptun Baltic East jest jednym z trzech projektów, które wygrały aukcję w 2025 r. Wiemy, że te trzy projekty będą realizowane mniej więcej w tym samym czasie. A zatem zapotrzebowanie na tego typu infrastrukturę, na porty instalacyjne jest widoczne i będzie rosło – powiedział Bil.
Prezes ocenił, że podpisany z ZMPSiŚ list intencyjny „nakreśli ramy” dalszej współpracy. Bil zwrócił uwagę, że rozbudowany port instalacyjny w Świnoujściu oraz terminal instalacyjny nr 5 powstający w Gdańsku „powinny zaspokoić potrzeby” wszystkich projektów offshore wind planowanych przez polskie koncerny energetyczne.
– Chcielibyśmy, aby projekty znajdujące się w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej na Bałtyku korzystały z polskich portów – podkreślił Bil.
Minister klimatu i środowiska Paulina Hening-Kloska podczas uroczystości podkreśliła, że świnoujski terminal skutecznie konkuruje z innymi portami instalacyjnymi w basenie Morza Bałtyckiego.
– Prawdziwi patrioci wspierają rozwój odnawialnych źródeł energii. To nasze bezpieczeństwo energetyczne, to kierunek, by uniezależniać się od importu paliw kopalnych, to budowanie suwerenności energetycznej i napędzanie rozwoju polskiej gospodarki – powiedziała Hennig-Kloska.
Ministra energii zaznaczyła, że w rozwoju morskiej energetyki wiatrowej uczestniczy wiele lokalnych i krajowych firm. – W polskich fabrykach budujemy już maszty, wirniki, okablowanie dla tego typu obiektów – wyliczyła.
Minister energii Miłosz Motyka również zwrócił uwagę, w planach rozwoju OZE „rząd stawia na polski przemysł”. Motyka ocenił, że działalność portu instalacyjnego w Świnoujściu pokazuje, jak można budować łańcuchy dostaw, jak korzystać na transformacji energetycznej.
– Która jest szansą, a nie zagrożeniem. Która daje miejsca pracy, a nie je odbiera. Która gwarantuje nam niskie ceny energii, co pokazuje przykład całego świata, a nie wpędza nas w wysokie koszty i uzależnia od kogokolwiek – powiedział Motyka.
Minister podkreślił, że ze świnoujskiego terminala korzystają klienci z kilku krajów UE. – To pokazuje, że Polska staje się już nie tylko gazowym, ale prawdziwie energetycznym hubem całego regionu Morza Bałtyckiego i Europy Środkowowschodniej – stwierdził Motyka.
Wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka podkreślił, że atutem świnoujskiego portu instalacyjnego jest lokalizacja oraz dostęp drogowy i kolejowy (Szczecin i Świnoujście są portami bazowymi Europejskiej Sieci Transportowej TEN-T). Przypomniał, że realizowana jest modernizacja tzw. nadodrzanki (linia kolejowa nr 273 Szczecin – Wrocław).
ŚOT wyróżniają też warunki geologiczne, nośność gruntu. Na terminalu mogą być składowane nawet konstrukcje o masie 20-30 tys. ton. Przy nabrzeżu (głębokość techniczna 12,5 m) na specjalistyczne statki ładowane są m.in. wieże turbin wiatrowych ważące 1200 ton, fundamenty monopolowe i typu jacket (kratownice), łopaty, gondole itd.
Zdolność instalacyjna i przeładunkowa ŚOT to ok. 80 turbin rocznie. Farmy wiatrowe na Bałtyku liczą zwykle ok. 100 turbin. Dzięki rozbudowie portu instalacyjnego będzie można realizować kilka inwestycji równocześnie.
Do 2040 r. na Bałtyku ma zostać zbudowanych 19 farm wiatrowych, m.in. przez polskie państwowe koncerny Orlen i PGE. Suma mocy zainstalowanej to 18 GW.
ŚOT powstał na terenie dawnej Morskiej Stoczni Remontowej w Świnoujściu (w 2021 r. ZMPSiŚ skorzystał z prawa pierwokupu terenu). Wniosek o unijne dofinansowanie złożono w 2022 r. Wartość projektu to prawie 39 mln euro. Budowa terminalu trwała ponad rok, prace zakończono w 2025 r.
Od 8 do 10 czerwca w Świnoujściu odbywa się konferencja PSEW 2026, organizowana przez Polskie Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej. Uczestniczą w niej eksperci z branży OZE, bezpieczeństwa, finansów, przedsiębiorcy i naukowcy.
źródło: PAP
fot. ORLEN Neptun sp. z o.o.