Podsumowaliśmy projekt pn. „Budowa zdolności przeładunkowej portu morskiego w Świnoujściu do obsługi potrzeb morskiej energetyki wiatrowej”, w którym ZMPSiŚ zrealizował kluczowe elementy infrastruktury dostępowej portu. 15 kwietnia na terenie terminalu w Świnoujściu odbyła się konferencja prasowa.
Głównym celem przedsięwzięcia było utworzenie w Świnoujściu terminalu instalacyjnego dla morskiej energetyki wiatrowej, przystosowanego do obsługi ładunków projektowych, w szczególności elementów konstrukcyjnych morskich farm wiatrowych. Zrealizowana inwestycja umożliwia prowadzenie operacji przeładunkowych, magazynowanie oraz montaż fundamentów i komponentów turbin wiatrowych, a także obsługę innych ładunków ciężkich, ponadgabarytowych i przestrzennych.
Na szczególną uwagę zasługuje nośność nabrzeży, sięgająca 50 ton na metr kwadratowy, co stanowi jedną z najwyższych wartości nie tylko w Europie, ale i na świecie.
– Strategiczna lokalizacja, specjalistyczny charakter tej inwestycji i unikatowa w skali europejskiej nośność nabrzeży stanowią wyróżnik Świnoujście Offshore Terminal – mówił podczas prezentacji efektów projektu Piotr Krahel, szef Biura Strategii i Rozwoju ZMPSiŚ.
Projekt został zrealizowany w ekspresowym tempie – rozpoczęty w 2023, proces realizacji po stronie ZMPSiŚ (budowa nabrzeży, prace hydrotechniczne) zamknął się w ciągu jednego roku (rozpoczęcie prac w styczniu 2024, uzyskanie pozwolenia na użytkowanie 24 grudnia 2024). Po stronie dzierżawcy – ORLEN Neptun prace zakończyły się zgodnie z harmonogramem w ciągu pierwszego półrocza 2025, a już w połowie roku 2025 Świnoujście Offshore Terminal rozpoczął swoją działalność.
– W branży mówi się o naszym terminalu, że to „najszybsza” europejska budowa w historii, a na pewno w ostatnich latach – mówił Sebastian Wionczek, dyrektor zarządzający ŚOT. – Terminal zapewnia pracę dla ok. 15 pracowników ze strony ORLEN Neptun, a przy procesie przeładunku elementów MFW pracuje w zależności od aktualnego zapotrzebowania od 70 do nawet kilkuset osób – tłumaczył Sebastian Wionczek.
Dane techniczne
W ramach inwestycji zrealizowano budowę nabrzeża instalacyjnego nr 1 o długości około 250 m, z pasem roboczym o szerokości 25 m i nośności użytkowej do 50 kN/m². Na nabrzeżu przygotowano stanowiska przeznaczone do wstępnego montażu elementów wież wiatrowych oraz do załadunku wież, turbin i łopat na specjalistyczne statki instalacyjne typu WTIV jack-up. Powstało również nabrzeże przeładunkowe nr 2 o długości około 250 m, o nośności użytkowej do 500 kN/m² w pasie o szerokości 25 m wzdłuż nabrzeża. Infrastruktura ta została przeznaczona do obsługi przeładunków elementów morskich turbin wiatrowych oraz innych ładunków ponadgabarytowych. Dodatkowo pogłębiono kanał portowy prowadzący do nabrzeży do głębokości technicznej 12,5 m oraz przeprowadzono rekultywację terenu wraz z budową obrotnicy portowej przy nabrzeżach, umożliwiającej manewrowanie i zawracanie jednostek instalacyjnych typu jack-up.
Inwestycja toczyła się w modelu jednoczesnego zaangażowania dwóch inwestorów: ZMPSiŚ oraz ORLEN Neptun. Działający od czerwca 2025 r. Świnoujście Offshore Terminal to pierwszy terminal instalacyjny dla branży morskiej energetyki wiatrowej zbudowany w Polsce. To jeden z najnowocześniejszych obiektów tego typu w Europie. Łączy funkcjonalność tradycyjnych terminali instalacyjnych i portów przeładunkowych.
Świnoujście Offshore Terminal może obsługiwać największe dostępne statki typu jack-up i heavy lift przeznaczone do instalacji komponentów morskich farm wiatrowych z turbinami o mocy ok. 15 MW, jak również jednostki wspierające i holowniki.
Oferta obejmuje rozładunek, składowanie, wstępną instalacje i załadunek komponentów morskich farm wiatrowych, w tym: fundamentów typu monopale i jacket, elementy przejściowe, wieże, łopaty turbin, gondole, kable, konstrukcje stalowe morskich stacji elektroenergetycznych o masie nawet do 24 tys. ton.
Na horyzoncie – drugi etap
Morska energetyka wiatrowa z powodzeniem rozwija się w naszym regionie. Coraz więcej firm realizuje swoje inwestycje właśnie tutaj, co jest jednocześnie wynikiem powstania terminala instalacyjnego, jak i jego uzasadnieniem. – Realizacje Vestas, Windara, Telefoniki – wszystkie są uzasadnione na Pomorzu Zachodnim właśnie dzięki strategicznej lokalizacji portu w Świnoujściu – tłumaczył Piotr Krahel.
W związku z powyższym ZMPSiŚ przystąpił już do planowania drugiego etapu, który znacząco wzmocni i rozbuduje obecne możliwości. Na południe od obecnej lokalizacji powstać może kolejnych kilkaset metrów nabrzeży. – Rozwój Morskiej Energetyki Wiatrowej na Bałtyku w perspektywie najbliższych 15 lat może w dużej mierze oprzeć się właśnie na możliwościach operacyjnych Świnoujście Offshore Terminal, więc rozbudowa tego zaplecza jest tym bardziej uzasadniona – dodaje Piotr Krahel
Szczegóły projektu UE:
Projekt stanowi element szerszego przedsięwzięcia – tzw. Projektu Globalnego – którego celem jest stworzenie infrastruktury umożliwiającej produkcję zielonej energii oraz jej integrację z krajowym systemem elektroenergetycznym. W jego skład wchodzą:
- projekt „Budowa potencjału portu morskiego w Świnoujściu dla zabezpieczenia potrzeb morskiej energetyki wiatrowej”, obejmujący budowę i modernizację podstawowej infrastruktury portowej, w tym kanału portowego, basenu portowego oraz miejsc postojowych dla jednostek pływających, z priorytetem dla obsługi instalacji morskich farm wiatrowych. Za realizację inwestycji odpowiada Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A.;
- projekt „Budowa i wyposażenie terminalu instalacyjnego w Świnoujściu”, zakładający powstanie infrastruktury nabrzeżowej przeznaczonej do montażu, magazynowania oraz przeładunku komponentów wykorzystywanych przy budowie i instalacji morskich farm wiatrowych. Inwestorem jest operator terminalu morskiej energetyki wiatrowej – Orlen Neptun II S.A.;
- realizacja drugiej fazy budowy morskich farm wiatrowych w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej Morza Bałtyckiego oraz potencjalna budowa i/lub serwisowanie innych farm wiatrowych zlokalizowanych na Bałtyku.
Projekt wpisuje się w rozwój europejskiego systemu transportowego, realizując cele sieci TEN-T, w tym zwiększenie przepustowości, jakości, efektywności oraz zrównoważonego charakteru transportu. Szczególne znaczenie ma tu rozwój powiązań między transportem morskim a sieciami transportowymi Polski oraz krajów Europy Środkowej, Południowej i Południowo-Wschodniej. Inwestycja stanowi również przedmiot wspólnego zainteresowania Komisji Europejskiej.
Projekt pn. „Budowa zdolności przeładunkowej portu morskiego w Świnoujściu do obsługi potrzeb morskiej energetyki wiatrowej”, angielski tytuł: „Building the capacity of the Świnoujście seaport to secure offshore wind energy needs”, otrzymał dofinansowanie w ramach konkursu CEF: CEF 2 Transport – Projekty w ramach sieci bazowej – Koperta Spójności CEF-T-2022-CORECOEN-MARP-WORKS: Porty morskie – prace studyjne, roboty budowlane lub mieszane, z priorytetem dotyczącym rozwoju zdolności i obiektów portowych w związku z morskimi farmami wiatrowymi. Beneficjentem środków jest Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A.
Wysokość dofinansowania:
Całkowite koszty projektu: 38 938 443 €
Wartość dofinansowania: 33 097 676 €
Decyzja o dofinansowaniu została podjęta przez EUROPEAN CLIMATE, INFRASTRUCTURE AND ENVIRONMENT EXECUTIVE AGENCY (CINEA) dnia 20.06.2023 r. Umowa o dofinansowanie została podpisana dnia 27.09.2023 r.
Źródło: Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A.