Projekty offshore wind, odbudowa stoczni i wzrost przewozów morskich powodują gwałtowne zapotrzebowanie na specjalistów – ale tych po prostu nie ma. O tym, gdzie braki kadrowe są największe, jakie są realne zarobki oraz z czego wynika luka kompetencyjna, mówi Anna Sudolska z IDEA HR Group.
Trzy stanowiska, o które pracodawcy walczą najbardziej
Obecnie największe niedobory obserwujemy na stanowiskach:
1. technik/serwisant turbin wiatrowych offshore
2. oficer mechanik i oficer nawigator
3. Spawacz-monter konstrukcji stalowych pracujący offshore lub w stoczniach
Każdy z tych problemów ma inne źródło. Energetyka wiatrowa offshore rozwija się szybciej niż systemy szkoleniowe.
— W energetyce wiatrowej offshore rozwój projektów jest znacznie szybszy niż tempo kształcenia specjalistów. To stosunkowo młoda branża, a kandydaci muszą posiadać zarówno umiejętności techniczne, jak i certyfikaty GWO oraz predyspozycje do pracy na wysokości i w trudnych warunkach – mówi Anna Sudolska, IDEA HR Group
W przypadku oficerów deficyt generują długie i limitowane ścieżki rozwoju
— W przypadku oficerów problemem są ograniczone limity kadetów, długie ścieżki awansu i fakt, że wielu doświadczonych marynarzy pracuje na kontraktach międzynarodowych, gdzie wynagrodzenia są wyższe – dodaje Sudolska.
Spawacze i monterzy są dziś rozchwytywani w całej Europie
— Spawacze i monterzy o wysokich kwalifikacjach (np. metodą 136/138, praca na konstrukcjach offshore) są rozchwytywani w całej Europie – rotacja jest wysoka, a mało osób decyduje się na wymagającą, fizyczną pracę poza domem przez dłuższe okresy. Całej sytuacji nie pomaga niż demograficzny i spadek zainteresowania zawodami technicznymi wśród młodych ludzi.
Zarobki w branży morskiej: ile naprawdę można zarobić offshore, na statku i w stoczni?
Przedziały płacowe są szerokie, a różnice wynikają z doświadczenia, rodzaju projektu czy formy zatrudnienia. Ekspertka podaje konkretne kwoty:
– Technik turbin wiatrowych offshore: 18 000 – 28 000 zł netto „na rękę” za rotację miesięczną, przy pracy projektowej nawet więcej.
– Oficerowie i załoga statków handlowych: marynarz ok. 1 600 – 2 500 USD, oficerowie 3 500 – 7 000 USD, kapitanowie i chief engineer – znacznie powyżej tego poziomu.
– Spawacz-monter konstrukcji stalowych pracujący offshore lub w stoczniach 10.000 – 15.000 zł brutto.
Na wysokość wynagrodzeń wpływa rzadkość kwalifikacji, poziom odpowiedzialności i ryzyko.
Jakie kwalifikacje dają dziś pewną i dobrze płatną pracę?
Według Anny Sudolskiej kluczowe są mocne podstawy techniczne oraz odpowiednie certyfikaty.
— Najważniejsze są kompetencje techniczne i konkretne kwalifikacje potwierdzone certyfikatami i uprawnieniami jak GWO, kursy na wysokościach, ratownictwa, pierwszej pomocy, certyfikaty bezpieczeństwa obowiązkowe na stanowiskach w branży morskiej. Wykształcenie techniczne takie jak mechanika, elektryka oraz praktyczne umiejętności jak diagnostyka, serwis, spawanie, hydraulika. Ważna jest również znajomość języka angielskiego, szczególnie technicznego – komentuje Anna Sudolska, IDEA HR Group.
Rosną także wymagania dotyczące pracy w środowisku międzynarodowym i obsługi systemów cyfrowych
— Poza klasycznymi kwalifikacjami technicznymi coraz większe znaczenie mają certyfikaty branżowe (GWO, STCW), zdolność pracy w trudnych warunkach, kompetencje techniczne 4.0 oraz znajomość procedur bezpieczeństwa.
Czy polski system szkolnictwa nadąża za tempem rozwoju offshore?
Ekspertka ocenia, że fundamenty są solidne, ale skala kształcenia jest niewystarczająca.
— Wydaje się, że mamy dobrą bazę, ponieważ Polska ma tradycję kształcenia morskiego, jednak tempo inwestycji offshore jest bardzo szybkie. Raporty wskazują na brak dostatecznej liczby wyspecjalizowanych techników i inżynierów. Bez rozbudowy programów praktycznych luka kompetencyjna będzie się pogłębiać.
Najlepsi specjaliści często wyjeżdżają
— Liczba absolwentów nie nadąża za tempem rozwoju polskiego offshore i branży stoczniowej. Wielu najlepszych specjalistów wyjeżdża za granicę. Jeśli nie zwiększymy liczby klas technicznych, miejsc kadetów i kursów specjalistycznych, luka będzie rosnąć.
Kariera w branży morskiej: ile czasu trwa awans?
W branży morskiej ścieżki kariery są dość klarowne, ale wymagają cierpliwości.
Przykładowo:
- W offshore wind: technik → starszy technik → team leader → site manager. Ścieżka od początkującego technika do roli kierowniczej to zwykle 5–8 lat, jeśli kandydat zdobywa kolejne certyfikaty i doświadczenie projektowe.
- Na statkach: kadet → trzeci oficer/mechanik → drugi → pierwszy → kapitan/chief engineer. Dojście do najwyższych stanowisk to proces 8–12 lat.
- W stoczni/produkcji: monter/spawacz → brygadzista → lider → koordynator → inspektor → kierownik projektu. Awans zwykle zajmuje 2–6 lat, zależnie od kwalifikacji i skali projektów.
— Generalnie im wyższy poziom odpowiedzialności, tym bardziej liczą się: liczba godzin stażowych, certyfikaty, znajomość procedur bezpieczeństwa i ocena pracy w realnych warunkach morskich – podsumowuje Anna Sudolska.
fot: envato.elements