Statek poruszający się razem z falą może wyglądać spektakularnie, ale w rzeczywistości to realne zagrożenie. Naukowcy z Instytutu Budowy Okrętów Politechniki Gdańskiej zakończyli unikatowe na skalę światową badania. Mowa o surf-ridingu na nieregularnej fali bichromatycznej.
Surf-riding to zjawisko występujące, gdy fala nadchodzi od rufy statku i przyspiesza go tak, że zaczyna się on poruszać razem z nią.
– Surf-riding występuje podczas żeglugi statku na fali nadążającej, czyli nadchodzącej od strony rufy, gdy siła oddziaływania fali jest w stanie przyspieszyć jednostkę na tyle, że zaczyna poruszać się razem z falą. Szczególnie zagrożone wystąpieniem surf-ridingu są statki szybkie i krótkie, głównie jednostki rybackie, pilotówki, łodzie rekreacyjne i ratownicze – wyjaśnił profesor Przemysław Krata, kierownik projektu.
Badacze zajęli się wpływem fal bichromatycznych, które składają się z dwóch nakładających się fal i są znacznie bardziej chaotyczne niż regularne. Takie fale mogą spowodować nagłą utratę kontroli nad kursem lub ustawienie statku bokiem do fali, co może skończyć się wywrotką.
Zjawisko można porównać do surfowania. Statek, podobnie jak surfer „zjeżdża” z fali wykorzystując jej energię. W praktyce jednak niesie to duże ryzyko. Dotychczasowe teorie dotyczyły głównie fal regularnych. Naukowcy z PG jako pierwsi na świecie przeprowadzili praktyczne badania dla fal nieregularnych. Jednocześnie pozwoliło to sprawdzić nową teorię stworzoną przez specjalistów z Grecji i USA.
– Dotychczas nikt na świecie takich badań nie wykonywał. Liczymy, że ich rezultaty wiele wniosą do zrozumienia surf-ridingu na fali nieregularnej, nasi amerykańscy partnerzy z ONR i ONR Global otrzymają wartościowe wyniki, Instytut Budowy Okrętów Politechniki Gdańskiej powiększy dorobek naukowy na najwyższym poziomie, a doktoranci z sukcesem obronią doktoraty – przekazał profesor Krata.
Eksperymenty rozpoczęto w modelowym basenie na Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Okrętownictwa, a następnie kontynuowano w dużej skali w Centrum Techniki Okrętowej w Gdańsku. Badania były możliwe dzięki finansowaniu przez Office of Naval Research z USA oraz ONR Global.
Zespół z Politechniki Gdańskiej nie tylko zrealizował badania nieznane dotąd w świecie nauki, ale też wzmocnił swoją pozycję w międzynarodowej społeczności okrętowców. Efekty pracy mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo jednostek pływających oraz dalszy rozwój teorii ruchu statków na nieregularnym morzu.
Fot. CTO S.A.